Klinkende kleuren

We hebben de onderwerpen uit de brochure Klinkende Kleuren hier verkort voor je samengevat. De complete en gedetailleerde brochure met voorbeelden kan besteld worden in de Jostisjop. Bovendien kun je in de sjop de stickervellen voor de instrumenten en muzieknotatie bestellen.

Categorie: Klinkende kleuren

Het kleurenrondje onder kruisen en mollen heeft 2 kleuren. De halve kleur van de linkertoets en de halve kleur van de rechtertoets. Zo hebben alle zwarte toetsen op een toetseninstrument een eigen kleurencombinatie van 2 kleuren in 1 rondje.

Maar deze aanduidingen hebben niet altijd de juiste naam:

  • FIS (rood en groen)
  • BES (wit en zwart)
  • CIS (geel en blauw)
  • ES (blauw en bruin)
  • GIS (rood en wit)

AIS en BES

De zwarte toetsen hebben 2 namen, afhankelijk van de toonsoort die je speelt. AIS is een verhoogde A en BES is een verlaagde B. De zwarte toets tussen een witte A en een zwarte B kan een BES en een AIS zijn. Dit geldt voor alle zwarte toetsen. De naam is afhankelijk van de toonsoort waarin je speelt. Speel je een toonladder in de aangegeven toonsoort? Dan kun je zien en horen of het om een verhoging of verlaging gaat.

Kruisen en mollen

Maar dit doet er niet toe als je muziek maakt. In de toonladder van C komen geen kruisen en mollen voor. In de F-toonladder verlaag je de B en dan is het een BES. En de G-toonladder? Dan heb je te maken met een verhoogde F: FIS. Met de kleurennotatie kun je in alle andere toonsoorten noteren. Soms klopt de naamaanduiding niet. Maar het gaat erom dat de halve kleuren binnen het rondje gelijk blijven. Zij geven aan welke zwarte toets je moet spelen.

Stickers

Je hoeft niet altijd stickers te plakken op zwarte toetsen. Veel muzikanten begrijpen na een tijdje wel om welke toets of toon het gaat. De Jostiband Orkest-sitckers heeft stickers voor zwarte toetsen voor:

  • BES
  • FIS
  • CIS
  • ES
  • GIS

Gebruik alléén die stickers die voor de toonsoort nodig zijn.

Categorie: Klinkende kleuren

Het is belangrijk om eerst stil te zijn en te luisteren. Wie dat kan, kan altijd een instrument leren bespelen. Je kunt raden naar een bekende melodie die iemand speelt of deze zelfs afmaken. Het is belangrijk dat je vertrouwd raakt met een muziekinstrument. Verdiep je er dan ook eerst in.

Aan en uit

Samen in een groep muziek maken? Dan zijn muzikanten nodig met dezelfde keyboards. Anders is lesgeven in deze startperiode lastig. Anders kun je leren hoe het instrument aan en uit gaat en de registratie van een paar klanken. Maak zelf een inschatting van de te verwachten (motorische) problemen. Bedenk daar vooraf een oplossing voor. Kunnen de muzikanten kleuren herkennen, benoemen en vergelijken?

Het instrument verkennen

Leren aan- en uitzetten van een keyboard kan samengaan met zingen en spelen. Druk het knopje in, druk het knopje uit, het lampje gaat weer uit, het lampje gaat weer aan, laat hem zo maar staan. Je kunt het melodietje ongemerkt introduceren.

Overwin de angst

Belangrijk is wel dat de muzikanten zich prettig en plezierig voelen. Dat lukt alleen als de angst, verlegenheid en terughoudendheid met het instrument is overwonnen. Zo kun je beginnen met het aansluiten en loskoppelen van een keyboard. Stiekem de stekker eruit halen en samen de storing opzoeken.

Sirene nadoen

Leer bepaalde klanken te maken. Bijvoorbeeld door een stoomboot, trein, brandweerauto of politieauto na te doen. Gebruik hiervoor korte en lange tonen. Of vertel een verhaal over de olifant, brom, brom (laag) en de muis, piep, piep (hoog).

Direct meespelen

De muzikanten vinden het ook leuk om direct mee te kunnen spelen met een liedje. Denk bijvoorbeeld aan De Vogeltjesdans. Je plakt dan 2 stickers op het instrument:

  • G (rood)
  • B (zwart)

Beginnen met een toetsinstrument

Deze tonen druk je dan op 4-kwarten in. De eerste 3 maten 11 keer de rode toets (G uit C-akkoord) en daarna 4 maten 16 keer de zwarte toets (B uit G-akkoord). Dan weer 4 maten de rode toets 16 keer en vervolgens 4 maten 16 keer de zwarte toets. Tot slot 1 maat 5 keer de rode toets.

Beginnen met andere instrumenten

En de accordeon? Dan kun je dit soort oefeningen doen naast:

  • de blaasgalg ontluchten
  • een goede houding
  • riemen afstellen
  • muziekspelletjes

Bij metallofoon of klokkenspel kun je de klankstaafjes op volgorde leggen. Muzikanten kunnen dan de deurbel of ijscoman nadoen.

Plezier staat voorop

Belangrijk is dat ze de sfeer proeven van het zelf meedoen bij muziek maken. Als orkestleider moet je dus ook een instrument bespelen. Niet als solist, maar als bescheiden begeleider. Met voorspelen, luisteren en naspelen kunnen orkestleden heel veel overdragen. Het is van belang dat muzikanten plezier hebben met muziek maken én met elkaar.

Kleurennotatie leren lezen

Wij vinden het zo gewoon dat we lezen van links naar rechts, regel voor regel. Maar zo vanzelfsprekend is dat niet. Daarom is het belangrijk dat je leert hoe je de kleurennotatie leest. En door een verhaaltje te vertellen over namen maak je duidelijk dat ook alle toetsen op het instrument een naam hebben. Wie geen naam heeft, kun je ook niet roepen. En sommige mensen hebben een naambordje op de deur. Dan zie je buiten al wat hun naam is. Alle toetsen op het instrument hebben ook een eigen naam en een kleur.

Samen stickers plakken

Plak samen met de muzikant de stickers op het instrument. Maar plak niet meer stickers dan nodig is voor een simpele melodie. En: de stickers plak je zo hoog mogelijk op, bijna tegen de zwarte toets. Omdat:

  • de muzikanten tijdens het spelen zien welke toets zij indrukken
  • als je de sticker steeds aanraakt, je deze dan vaker moet vervangen.

Categorie: Klinkende kleuren

Muziekstukjes A en B zijn geschikt om kennis te maken met de muzieknotatie met kleuren. Plak 5 stickers op je instrument:

  • C (geel)
  • D (blauw)
  • E (bruin)
  • F (groen)
  • G (rood)

Kennismaken met kleuren

Met deze oefenstukjes maak je kennis met de muziektheorie en het gebruik van kleuren. Het advies is om de 2 stukjes naast elkaar te gebruiken. Let op de leesrichting en begrippen als kort en lang. Bij oefenstukje B bijvoorbeeld: kort, kort, kort, lang. Of: bruin, 2, 3, 4, rood. Maar ook het opzegversje: Speel je met me mee, alleen of met z’n 2.

Oefenstukje C: 3 maal 3 is 9

Oefenstukje C (3 maal 3 is 9) sluit aan op oefenstukjes A en B. Nu speel je 5 keer de E (bruin). Dat kan zo: Bruin 2-3-4-5, rood, rood, groen, 2-3-4, wit, rood, rood. Hieruit blijkt dat je er een sticker bij moet plakken. Ook kun je beginnen met oefenstukje D (Kortjakje).

Categorie: Klinkende kleuren

Maak je samen muziek? Dan is er vaak een tweede stem beschikbaar. Hiervoor is aparte bladmuziek, op dezelfde manier als een eerste partij met kleuren gecodeerd. In een orkest is dat heel plezierig. Iedereen heeft dan een eigen partij.

Meerstemmig muziek maken in je eentje? Dan vormt de kleurennotatie een beperking. Je kunt natuurlijk 2 kleurenrondjes onder elkaar zetten, maar overzichtelijk is dat niet.

Schrijf de akkoord-aanduiding met de lettercode boven de notenbalk schuin boven de maatstreep en markeer deze met een kleurladder. Dit kleurkader kun je met een zesde kleurlijn boven de notenbalk tekenen zolang het akkoord duurt. De kleur van de lijn wisselt ook weer na een andere akkoord. In de praktijk blijkt dat na enige oefening de kleurlijn achterwege kan blijven. De aanduiding blijkt dan ruim voldoende.

Categorie: Klinkende kleuren

De kleurennotatie is een basisnotatie. Soms is het nuttig om deze notatie uit te breiden of aan te passen.

Neem de tijd

Mensen met een verstandelijke beperking kunnen veel meer dan wij denken. Maar het is wel belangrijk dat ze de tijd krijgen om de kleurennotatie te leren kennen. Lukt het even niet? Verander de notatie dan niet te snel. Een aanpassing die voor jou misschien logisch is, ervaart de muzikant misschien niet zo.

Nieuwe notatie

Soms gaan veranderingen zo ver dat een nieuwe notatie is ontstaan. Rondjes worden vierkant, stippen en zonnetjes, strepen en vlaggetjes maken van de notatie soms een kunstwerk in plaats van een overzichtelijk muziekstuk. De muzieknotatie is er voor iedereen die muziek wil spelen. Dus bevordert een aanpassing het samen muziek maken? Dan adviseert het Jostiband Orkest dat te doen.

Concertagenda

Wanneer speelt het orkest bij jou in de buurt? Houd de concertagenda in de gaten!

Ga naar concertagenda

Jostisjop

Welkom in de Jostisjop! Hier kun je cd’s, video’s en dvd’s kopen.

Ga naar Jostisjop

Wil je doneren?

Via het invullen van het donatieformulier geef je aan donateur te willen worden van het Jostiband Orkest.

Jostiband repetitie

Bekijk hier een video van één van de repetities van het Jostiband Orkest.

Bekijk repetitie